भाव(खाऊ)सरगम dept.

काल थोडासा ताप होता. तरी tickets काढले होते म्हणून ह्रदयनाथ मंगेशकरांच्या कार्यक्रमाला गेलो. या आधी दोनदा बघून झाला होता, पण पुण्यात नव्हे. एकदा बँकॅाक मधे, आणि एकदा नासिकला. बँकॅाकला वडीलांनी 'ती गेली तेंव्हा' ची फर्माईश केली होती. पंडीतजींनी ती स्वीकारली, पण "या कवितेचा अर्थ बाकीच्या लोकांना कळेल का?", असा टोमणा वर मारलाच.

वास्तवीक अशा खऊटपणाला काहीच कारण नव्हते. कदाचित आपण पुण्यात आहोत असे पळभर त्यांना वाटले असेल.

ही कविता माणिक गोडघाटे ऊर्फ कवी 'ग्रेस' यांची आहे. त्यांच्या कवितेवर अनेक लोक दुर्बोधतेचा आरोप करतात. वास्तवीक हा आरोप चुकीचा आहे. खरं म्हणजे, कष्ट केले तर त्यांच्या काही कवितांना अर्थ असावा असे भासते. ईतकेच काय, त्यात काही-काहींचा तर संदर्भांसकट अर्थ देखिल लागतो. त्यातलीच ही 'ती गेली तेंव्हा'. बाकीच्या कविता अगदीच NP-complete आहेत. प्रस्तुत कवितेचा अर्थ सांगणार्यास Millenium Prize देखिल सहज मिळू शकेल.

उखाणा

शुभ्र अस्थींच्या धुक्यांत
खोल दिठींतली वेणा
निळ्या आकाश-रेषेंत
जळे भगवी वासना.

पुढे मिटला काळोख --
झाली देऊळ पापणी;
आतां हळूच टाकीन
मऊ सशाचा उखाणा.

तरी, मैफल चांगलीच रंगली. ताप विसरलो. सकाळी २ वा. घरी परततांना हुडहुडी भरून ताप परत आला. आजचा दिवस झोपून आहे.

bull[ae]-shah-di-gal dept.

In one of my desultory channel browsing sessions (the only effective algorithm to watch television without ending up buying a .44-steel-cast Magnum and shooting up everything in sight), I was rivetted by a video on one of the Punjabi music channels. A Sardar in full regalia, strumming a six-string all over India. The artist: Rabbi Shergill, and the song was "Bulla ki Jaanaa", his rendition of the famous Kafi by 18th-century Sufi saint Bulla-Shah (also known as Bulle-Shah, I'm told, but that does not mitigate his name one bit ;)). Needless to say, since I have recently been impressed by many things Punjabi (pronounced Ohye, Punhjhaabbee!), I managed to get my hands on the album.

I was impressed with what seems to be a debut album. The lyrics are good (all in Punjabi), with a few classical selections like the Bull[ae]-Shah poem, and some by other famous Punjabi poets. Rabbi writes amazingly perceptive lyrics himself, but comes up a little short on composition. The result is this odd feeling you get on the B-sides of listening to Walt Whitman recited to the tune of Raghupati Raghav Rajaa Ram. Well, maybe it needs a bit of getting used to or maybe the engineering on these songs is a little overwrought. But this man's talent as a bard/balladeer is undeniable. In this age of mindless Britney-pop, he is a true visionary, a man with depth and true insight, and most important of all, great emotional sincerity. No wonder he was given the boot by all the recording labels before being signed on by the guys who founded Tehelka.

A good read is this article by Minty Tejpal of Tehelka, documenting Rabbi's journey.